Goguma Latte i późne lato w medycynie chińskiej
W Medycynie Chińskiej rok dzieli się nie na 4, a na 5 pór roku. Między latem a jesienią jest jeszcze późne lato, czas przejściowy, spokojniejszy, „ziemisty”. To idealny moment, żeby zadbać o układ trawienny i właśnie dlatego dziś robimy goguma latte, napój ze słodkiego ziemniaka, który idealnie pasuje do tej pory roku.
Czym jest goguma latte?
Goguma to koreański fioletowy słodki ziemniak. Latte robi się z ugotowanej (lub gotowanej na parze, upieczonej w piekarniku), zmiksowanej na gładką pastę gogumy połączonej z ciepłym lub spienionym mlekiem. Napój jest naturalnie słodki, bazowo bez kofeiny, o pięknym fioletowo-beżowym kolorze.
To w TCM do późnego lata przypisane są 2 organy tj. śledziona i żołądek, to „para” odpowiedzialna za trawienie i przemianę jedzenia w energię.
Śledziona (w ujęciu energetycznym TCM, nie tylko anatomicznym):
- odpowiada za „transformację i transport” – zamienia jedzenie w energię (Qi) i krew
- lubi ciepło i suchość, nie lubi zimna i wilgoci
Żołądek:
- odpowiada za „przyjęcie” i wstępne trawienie pokarmu
- najlepiej pracuje na ciepłych, gotowanych posiłkach
Dlaczego to ważne właśnie teraz?
Po lecie śledziona jest często naturalnie osłabiona – lodowate napoje, surówki, sałatki i zimne desery, które chętnie jemy latem, w ujęciu TCM „wychładzają” układ trawienny i osłabiają jego zdolność do przetwarzania pokarmu.
Jeśli teraz, w późnym lecie, nie zadbamy o wzmocnienie śledziony ciepłym, gotowanym jedzeniem, regularnymi posiłkami i odpoczynkiem od zamartwiania się to osłabiona śledziona nie poradzi sobie z nadchodzącą wilgocią jesieni. W TCM prowadzi to do tzw. nagromadzenia wilgoci, które może objawiać się m.in.: uczuciem ciężkości w ciele i „mgłą mózgową”, wzdęciami, obrzękami, uczuciem „przelewania się” w brzuchu, przewlekłym zmęczeniem, mimo odpowiedniej ilości snu, katarem, zalegającą wydzieliną, brakiem apetytu lub uczuciem ciężkości po jedzeniu oraz sennością po jedzeniu.
Dlatego właśnie późne lato traktuje się w tej tradycji jako moment przygotowawczy. To, jak zadbamy o trawienie teraz, decyduje o tym, jak łatwo przejdziemy przez jesień.
Wskazówki dietetyczne wspierające śledzionę i żołądek w późnym lecie (TCM)
Ogólne zasady
- Jedz ciepłe i gotowane, unikaj zimnego i surowego – zupy, gulasze, dania duszone i pieczone są łatwiejsze do strawienia niż surówki, sałatki i zimne desery.
- Stawiaj na naturalną słodycz – smak słodki wspiera Ziemię, ale chodzi o słodycz warzyw i zbóż, nie o cukier rafinowany czy słodycze przemysłowe.
- Jedz regularnie, o stałych porach – nieregularne posiłki i podjadanie osłabiają trawienie bardziej niż sam rodzaj jedzenia.
- Nie przejadaj się – śledziona lepiej radzi sobie z mniejszymi, częstszymi porcjami niż z dużymi, ciężkimi posiłkami.
- Jedz powoli, w spokoju – jedzenie w biegu, w stresie lub przy ekranie utrudnia trawienie w ujęciu TCM.
- Ogranicz zimne napoje – zimna woda, lodowate napoje „gaszą ogień trawienny”; lepiej pić ciepłe lub co najmniej letnie płyny, najlepiej między posiłkami, nie w ich trakcie.
Produkty polecane
- Warzywa korzeniowe i dyniowate: bataty (goguma!), dynia, marchew, pasternak, batat, brukiew
- Zboża: proso, owies, kasza jaglana, gryczana, owsiana, ryż (najlepiej gotowany dłużej, na kaszkę)
- Rośliny strączkowe: ciecierzyca, soczewica (dobrze ugotowane, łatwostrawne)
- Przyprawy rozgrzewające i wspierające trawienie: cynamon, imbir, kardamon, gałka muszkatołowa, kurkuma
- Owoce sezonowe, najlepiej gotowane lub pieczone: jabłka, gruszki (np. pieczone z cynamonem)
- Produkty fermentowane w umiarze: kiszonki, miso – wspierają florę jelitową, ale w małych ilościach
Produkty, których lepiej unikać lub ograniczyć
- lodowate napoje i desery (lody, mrożone smoothie)
- surowe sałatki i surówki w dużych ilościach
- nadmiar nabiału (zwłaszcza zimnego, np. jogurty prosto z lodówki) – w TCM uznawany za „tworzący wilgoć”
- przetworzony cukier i słodycze
- tłuste, smażone, ciężkostrawne potrawy
- nadmiar surowych owoców, szczególnie tych bardzo wodnistych (np. arbuz) w chłodniejsze dni
Sposób przygotowania ma znaczenie
- Gotuj długo i wolno zupy-kremy, gulasze, dania jednogarnkowe
- Dodawaj ciepłe przyprawy nawet do słodkich dań (cynamon do owsianki, imbir do herbaty)
- Piecz zamiast smażyć – łagodniejsze dla trawienia
- Najprostszy sposób, by zacząć wspierać śledzionę już dziś: zamiast zimnej przekąski, sięgnij po coś ciepłego i gotowanego, jak nasze goguma latte. To mały, przyjemny krok w stronę lżejszej, spokojniejszej jesieni.
Goguma latte to nie tylko modny, fotogeniczny napój, to też, patrząc przez pryzmat medycyny chińskiej, filiżanka wsparcia dla trawienia: ciepła, naturalnie słodka, gotowana, w sam raz na czas, gdy organizm domaga się trochę spokoju i „uziemienia”. Jeśli zadbamy o śledzionę teraz, jesień przywitamy z lekkością i bez „mgły”, ciężkości i wilgotnych dolegliwości.
Przepis na Goguma Latte
Oto prosty przepis na goguma latte (latté z batatem słodkim), popularny w Korei:
Składniki:
- 100-120 g batata
- 250 ml mleka (może być krowie lub roślinne, np. sojowe, migdałowe)
- 1-2 łyżeczki miodu, syropu klonowego, kremu karmelowego (opcjonalnie, do smaku)
- szczypta cynamonu, kardamonu, imbiru lub wanilii (opcjonalnie)
- bita śmietana do dekoracji (opcjonalnie)
Przygotowanie:
- Batat obierz i pokrój na mniejsze kawałki.
- Ugotuj batat na parze lub w lekko osolonej wodzie (możesz też upiec) aż stanie się miękki (około 15-20 minut).
- Ugotowanego/upieczonego batata rozgnieć dokładnie na gładkie puree (możesz użyć blendera, by uzyskać kremową konsystencję).
- Podgrzej mleko w garnuszku lub spień w kawiarce na ok 60-70C
- Do gorącego mleka dodaj puree z batata, dobrze wymieszaj, aż składniki się połączą.
- Dosłodź mleko miodem, syropem klonowym lub kremem karmelowym według uznania (tu możesz też dodać espresso ulubionej kawy – bardziej pobudzi z rana)
- Dodaj szczyptę rozgrzewających przypraw dla aromatu i zdrowia!
- Przelej do ulubionego kubka, opcjonalnie udekoruj bitą śmietaną.
Smacznego! Napój jest słodki, kremowy i idealny na chłodne dni.
Uwaga: jeżeli masz nadmiar wilgoci lub masz nietolerancję na mleko krowie możesz użyć napoju migdałowego lub sojowego. Różnica między nimi jest taka, że napój migdałowy (niesłodzony) będzie dobrze się komponować z batatem, jest lekki i odżywczy. Napój sojowy będzie działać bardziej nawilżająco więc śluzotwórczo. Jeżeli nie masz problemu z wilgocią i dobrze tolerujesz mleko krowie to Goguma latte będzie smaczniejsze z mlekiem krowim. Mleko ma działanie odżywcze i wpiera Qi i krew.
